Острите реакции на Македонците од Мала Преспа ги прекинаа дивите ископувања почнати деновиве на островот Мал Град-Мала Преспа во Преспанското Езеро. Според Спасе Мазенковски, историчар, без дозвола албанско-грчка група археолози, како и пред две години, почнала археолошки ископувања без да ја информира локалната власт, а за дозвола не ни станува збор. И пред две години се случи истото. И тогаш по нашата реакција, ископувањата беа прекинати. Жителите од Пустец се вознемирени од илегалното ископување од грчки археолози имајќи ги предвид односите меѓу Македонија и Грција. Грција секогаш ја преиначувала реалноста за Македонија. Бараме од соодветните институции да соработуваат со македонските експерти зашто Грција ќе ја скрие вистината – вели Мазенковски. Според него, пронајдените археолошки предмети треба да се етикетираат според периодот од кој потекнуваат и да се презентира реалноста, но како што вели, не верува во грчките археолози. Затоа, вели Мазенковски, албанските археолози треба да соработуваат единствено со македонските колеги. Грција постојано ја извитоперува македонската реалност. Грција секогаш негирала сe што е македонско и сe што му припаѓало на македонскиот народ. Грција стигна до таму што го негира и името на Република Македонија. Поаѓајќи од тоа, ние сме загрижени дека во овие археолошки ископувања ќе се прикаже нешто друго, само не реалноста. Грција секогаш ја криела вистината кога станува збор за Македонците и затоа сме загрижени и реагираме-вели Мазенковски.Тој тврди македонската археологија е заинтересирана да учествува во заеднички проекти со соседите. Македонските археолози треба да се вклучени во истражувања на островот Мал Град и да бидат дел од тој заеднички тим на колеги од Грција и од Албанија. Иако со години им нудиме соработка на грчките колеги за заеднички проекти, оттаму нема никаква заинтересираност. Управата за заштита на Спомениците на културата во Kорча формирала работна група за верификација на фактичката состојба на терен, по известувањето за ископувањата во Општина Пустец. Од увидот било потврдено дека албанско-грчката група археолози не поседува соодветна документација и оти веќе ископала четири дупки со должина од 5 метри и длабочина од 1 метар. Ископувањата се сметаат за нелегални, па веднаш се прекинати.
МАЛ ГРАД БОГАТ СО АРТЕФАКТИ ОД СИТЕ ВРЕМИЊА
Пред три години заедничка грчко-албанска археолошка експедиција на Мал Град откри гробница со десетина гроба, кои датираат од праисторијата од бронзен до византиски период. Во речиси сите гробови немало инвентар. Гробовите се поставени во гробницата во четири дела. Секој гроб е одвоен од другиот со ѕид, а целата гробница е опкружена со ѕид, што е карактеристика од римскиот период. Истражувања покажаа дека островот Мал Град бил населен уште од праисторијата, односно и пред цар Самуил, каде што била неговата летна палата. Мала Преспа е населена уште во времето на неолитот (7.000 години пр.н.е). Тука се простира богатата историско-археолошка област: неолитското живеалиште (7.000 години пр.н.е) Острово кај с.Туминец, подводното живеалиште на местото Старо Село кај Туминец од бронзениот период, Римскиот пат (2 век н.е.) што ги поврзува село Долна Горица со местото Набели, Ѕидот на Александар Трети Македонски на планинскиот премин Ќафата. Надалеку се познати пештерските цркви од византискиот и поствизантискиот период од 12 до 15 век, кои се наоѓаат на брегот на Преспанското Езеро.
www.ilinden-tirana.com
