News

Македонско друштво “Илинден“-Тирана достави официјално барање до УКИМ и МСМЈЛК за повторно отворање на Лекторатот по македонски јазик во Тирана

Лекторат по македонски јазик на Универзитетот во Тирана, веќе е повеќе од потребен. Не само заради големиот интерес за македонистиката од страна на новите генерации на македонската заедница којашто е втора по бројност меѓу малцинствата во Албанија, туку и за да се овозможи сите студенти што студираат филологија во Тирана да можат да го изучуваат и македонскиот јазик. Овој лекторат би бил клучен за унапредување на културните врски меѓу двата народа и двете држави, за развивањето на добрососедските односи и за градењето нови мостови на соработка меѓу македонската и албанската академска научна средина.

Ова меѓу другото беше истакнато на состанокот меѓу директорката на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје (МСМЈЛК при УКИМ), проф. д-р Весна Мојсова-Чепишевска и претседателот на македонското друштво „Илинден“ од Тирана, Никола Ѓурѓај. На состанокот, Ѓурѓај, до УКИМ достави и официјално барање од Друштвото, за реактивирање на Лекторатот по македонски јазик на Факултетот за странски јазици на Универзитетот во Тирана.

Како што беше нагласено на состанокот, покрај подготвеноста на УКИМ, за остварување на барањето е неопходен интерес и од страна на Универзитетот во Тирана и клучни се заложбите од институциите на нашата држава – најпрво дипломатски, а потем и заложби за обезбедување финансиски средства за функционирање на лекторатот. МСМЈЛК при УКИМ во рамките на своите надлежности, стоејќи зад определбата за зголемување на присуството на македонскиот јазик на странските универзитети, изразува решеност и подготвеност да ги обезбеди потребните материјали и стручноста кои би гарантирале успешна настава по македонски јазик, литература и култура. Но и да се заложи пред институциите, во поширок контекст да се сфати колку е важно и потребно и Универзитетот во Тирана да биде високообразовен центар на кој ќе се изучува македонистиката.

На состанокот беше разговарано и за досегашните состојби со македонистиката во Тирана. Во минатото, неколку години, на Универзитетот во Тирана функционирал Лекторат по македонски јазик, кој е потврда и за засведочениот интерес за македонистиката во албанската академска заедница. Но веќе повеќе години, за жал, на Универзитетот во Тирана, македонистиката воопшто не се изучува, а интересот за неа, како што нагласуваат од македонското друштво „Илинден“ е голем и забележлив и оттука, реактивирањето на Лекторатот, веќе се смета за неопходно.

Мојсова-Чепишевска и Ѓурѓај го споделија мислењето дека овој лекторат би придонел не само за присуството на македонистиката во албанската академска средина, туку и за содејство во развојот и на македонската и на албанската филологија, затоа што со добри познавачи на двата јазика во двете земји ќе може да се остварат и заеднички чекори во унапредувањето на балканистиката. Едновремено, како што беше напоменато, со работата на лекторатот би се отвориле перспективи за заеднички научноистражувачки проекти, но и за нови активности во областа на културата кои ќе овозможат нови синтези меѓу двата народа.

МСМЈЛК при УКИМ продолжува со активностите за остварување на својата мисија за развивање и афирмација на странската македонистика и со залагања за нови центри во светот на кои ќе се изучуваат македонскиот јазик, литература и кулура. Неодамна започнаа со работа Катедра и Лекторат по македонски јазик на Универзитетот на Анкара, а веќе се одвиваат активности и за отворање лекторат по македонски јазик во Пекинг. Во рамките на своите надлежности, МСМЈЛК при УКИМ ќе се заложи за остварување и на иницијативата за лекторат по македонски јазик во Тирана.

Честитка од Македонско друштво “Илинден“ за 28 – 29 ноември денот на Независноста и денот на ослободувањето од наци-фашистичката окупација

Македонско друштво “Илинден”-Тирана Ви ги честита 28 ноември Денот на независноста на Република Албанија и 29. ноември 1944 – денот на ослободување од наци-фашистичката окупација. Честити празници, стои во честитката на друштвото потпишана од претседателот Никола Ѓурѓај.

Македонското друштво “Илинден“-Тирана со остра осуда за донацијата на бугарската Амбасада во Општина Пустец

После завршувањето на Втората светска војна биле воспоставени добри односи меѓу југословенската и албанската држава. Врз основа на повеќе билатерални договори, во Албанија му било дозволено на македонското население да учи на мајчиниот јазик. За да се воспостави настава на македонски јазик од страна на југословенската држава биле испратени учители Македонци. Согласно билатералниот договор во однос на наставата, за издавање на решенија за именуваните учители задолжен биле Околиските началници за просвета. Така, за именуваните учители од битолскиот округ задолжен бил Илија Јанкуловски. Решенија за распределба на учители во Албанија со негов потпис добиле:

– Кире Стерјески – назначен за учител во училиштето во с. Пустец од 20 ноември 1944 година. Тој останал во училиштето до крајот на јуни 1946 година.

– Никола Марковски – назначен за учител во училиштето во с. Шулин од 20 ноември 1944 година. Тој останал во училиштето до крајот на јуни 1945 година.

– Ристо Стерјовски – назначен за учител во училиштето во с. Горица од 1 септември 1945 година. Тој останал во училиштето до крајот на јуни 1947 година.

– Томе Тодоровски – назначен за учител во училиштето во с. Туминец од 1 септември 1945 година. Тој останал во училиштето до крајот на 1947 година.

– Никола Беровски Николовски – назначен за учител во училиштето во с.Горица од 1 септември 1945 година. Тој се оженил во Албанија и останал таму до крајот на животот.

Учениците во училиштето ги изучувале наставните предмети: мајчин македонски јазик, сметање, историја, земјопис, природознание, пеење, цртање, фискултура.

Во периодот после Информбирото, македонските учители биле протерани, но изучувањето на мајчиниот македонски јазик продолжило во училиштата во преспанскиот регион. Не е тајна дека македонските деца и денес за прв пат се среќаваат во албанскиот јазик во училиште, бидејќи дома се говори на македонски јазик.

Ваквата вековна состојба никако не им одговара на сонувачите на санстефанскиот сон за Голема Бугарија. Затоа тие почнаа интензивен атак врз Македонците во Албанија за тие да се одродуваат и да се пишуваат Бугари. Во тоа донекаде им успева бидејќи со текот на годините гледаме дека има лица кои со плукаат на мајчиното млеко и се задојуваат со бугарски отрови. Тие се и оние изроди од македонските предци кои најмногу помагаат во „наоѓањето на нови Бугари“ во Албанја.

Тие исти изроди, кои за жал, со лаги, прикривање и измама на македонското население, успеаја да ја добијат нивната доверба и да влезат во раководните структури на единствената македонска општина во Албанија, Општина Пустец.

Токму таму и токму во селата кои погоре ги спомнавме, дниве била во „добродетелска посета“ бугарска делегација. Така „за доброто на Бугарчињата“ делегацијата во придружба на изродите и плукачите по сопствената македонска крв, подарила неколку столчиња и бугарски книги. Секако, сето тоа придружено со помпезни изјави за јавноста и објави на официјалните интернет страна на бугарското Министерство за надворешни работи.

Во оваа прилика, Македонското друштво “Илинден“-Тирана се заблагодарува на сите досегашни и идни дарители за подарените бугарски книги, кои во овие зимски месеци ќе бидат добредојден материјал за потпалување на домашните печки во македонските куќи.

Исто така, ја користиме приликава да ги потсетиме македонските владини и невладини претставници кои ги „посетуваат“ Македонците во Албанија да не парадираат пред нив туку да преземат конкретни чекори за искоренување на бугарскиот крлеж од македонското ткиво во Албанија.

Честитка од Македонското друштво “Илинден”-Тирана по повод 22-ри Ноември – Денот на Албанската азбука

Македонското друштво “Илинден“-Тирана, Ви го честита 22-ри Ноември – Денот на Албанската азбука, делегатите на Битолскиот конгрес во 1908 година донеле одлуки за унифицирање на Албанската азбука.

Претседателот на Македонско друштво “Илинден“-Тирана, Никола Ѓурѓај освари средби со преставници на словенските малцинства во Европа

Претседателот на македонското друштво “Илинден”-Тирана, Никола Ѓурѓај за време на 25-тиот семинар на работната група на словенските малцинства во Европа при ФУЕН, што се одржa од 17 до 20 ноември 2022 година во Виена, Австрија, најголемиот собир на словенските малцинства во Европа. На семинарот присуствува 52 преставни од организации членки на работната група на словенските малцинства во Европа (АГСМ) при ФУЕН од дванаесет Европски земји.

Покрај другите, во неговата работа учестуваше и претседателот на Македонско друштво “Илинден“-Тирана, Никола Ѓурѓај. Она што беше исклучително позитивно за Македонците во Република Албанија беше фактот дека се презентира “Положбата на Македонците во Албанија и положбата на Македонско друштво “Илинден“-Тирана и проблемите што ги застегат Македонците во Република Албанија за по широка јавност.

Претседателот на Македонско друштво “Илинден“-Тирана, Никола Ѓурѓај за време на семинарот освари средби со д-р Ангелика Млинар, Словенка во Австрија, Претседател на работната група на словенските малцинства во Европа (АГСМ), поранешна министерка одговорена за развој, стратешки проекти и кохезија во Словенија, поранешна европратеник 2014/2019 година, поранешна член на Националниот совет на Австрија 2013/2014 година, поранешна потпретседател на ФУЕН 2019-2022, во Австрискиот Парламент со пратеничката на Партијата на зелените, г-ѓа Олга Воглауер, Словенка во Австрија, со Евгенија Нацулиду, преставник на организација „Крсте Мисирков (Движење за промоција на македонскиот мајчин јазик)“ на македонското малцинство во Република Грција, Маринко Цулафиц, претседател на Заедницата на Црногорците во Република Албанија.

Претседател на работната група на словенските малцинства во Европа (АГСМ) д-р Ангелика Млинар, Словенка во Австрија, поранешна министерка одговорена за развој, стратешки проекти и кохезија во Словенија, поранешна европратеник 2014/2019 година, поранешна член на Националниот совет на Австрија 2013/2014 година, поранешна потпретседател на ФУЕН 2019-2022

Во Австрискиот Парламент со пратеничката на Партијата на зелените, г-ѓа Олга Воглауер, Словенка во Австрија

Евгенија Нацулиду, Македонка од Егејска Македонија преставник на организација „Крсте Мисирков (Движење за промоција на македонскиот мајчин јазик)“ на македонското малцинство во Република Грција

Маринко Цулафиц, претседател на Црногорската заедница во Република Албанија

Претседателот на Македонско друштво “Илинден“-Тирана, Никола Ѓурѓај учестуваше во Виена на 25 – ти семинар на работната група на словенските малцинства во Европа при ФУЕН

Претседателот на Македонско друштво “Илинден“-Тирана, Никола Ѓурѓај учестуваше во Виена на 25 – ти семинар на работната група на словенските малцинства во Европа при ФУЕН oд 17 до 20 ноември 2022 година во Виена, Австрија. Организатор на семинарот беше Федералната унија на европските националности (ФУЕН) во соработка со Хрватскиот центар за култура, образование и политика (Хрватски центар) и Хрватското културно друштво во Бургенланд (ХКД), како и со Хрватски академски клуб. Покрај другите, во работа на семинарот учестуваше и претседателот на Македонско друштво “Илинден“-Тирана, Никола Ѓурѓај. Македонското друштво “Илинден“-Тирана како членка на ФУЕН, истовремено е и дел на работната група на словенските малцинства во Европа (АГСМ) при ФУЕН. На овој семинар од страна на претседателот на Македонско друштво “Илинден“-Тирана Никола Ѓурѓај беше презентиран “Положбата на Македонците во Албанија и положбата на Македонско друштво “Илинден“-Тирана и проблемите што ги застегат Македонците во Република Албанија.

Еден од најважните моменти на програмата е размената со членовите на австрискиот парламент на 18 ноември во Хофбург, на која беа поканети сите пратеници на етничките групи. Фокусот беше ставен на заштитата на етничките групи во Австрија, европската и меѓународната димензија, како и двојазичните образовни модели и примерите на најдобри практики од малцинскиот училишен систем. Настанот се организира во соработка со Клубот на пратеници на зелените.

Потоа, учесниците го истражуваат граничниот триаголник Австрија/Словачка/Унгарија во посета на Нојдорф/Ново Село, Австрија, Безенје/Бизоња, Унгарија и Чуново, Словачка.

Наредниот ден на дневен ред беше темата „Етничките групи во метропола/надвор од нивната населба“. Како може таму да се имплементираат правата на етничките групи? Што е со зачувувањето на јазикот, образованието и малцинските медиуми? Овие прашања ќе се испитаат користејќи го примерот на Бургенландските Хрвати во Виена/Беч. Поканети беа претставници од малцинскиот училишен систем, печатот и културните здруженија.

Главната компонента на семинарот работната група на словенските малцинства во Европа (АГСМ) и оваа година беше извештаите за моменталната состојба на словенските малцинства во Европа и нивната дискусија, размената за минатите и идните активности на работната група ја изгласа и нов Претседател на работната група на словенските малцинства во Европа (АГСМ) д-р Ангелика Млинар.

Во склоп на семинарот беше доделена културната награда „Метрон“. Културна награда „Метрон“, која Хрватскиот центар ја доделува од 2008 година на личности кои дале посебен придонес за малцинството. Оваа година наградата постхумно му беше доделена на хрватот од Молизе, Италија Антонио Самартино, под покровителство на работната група на словенските малцинства во Европа (АГСМ).

На семинарот присуствува 52 преставни од организации членки на работната група на словенските малцинства во Европа (АГСМ) при ФУЕН од дванаесет Европски земји.

Федералната унија на европските националности на неколку јазици ја објави Резолуцијата за правата на Македонците во Албанија

Федералната унија на европските националности (ФУЕН), ја објави Резолуцијата со која се поддржуваат Македонците во Албанија во барањата за надминување на проблемите со кои се соочуваат. Резолуцијата беше предложена од Македонското друштво “Илинден“-Тирана и едногласно усвоена на 66-от Конгрес што се одржува од 29 септември до први октомври во Берлин, Сојузна Република Германија. Во документот објавен на англиски, германски и руски јазик, ФУЕН ја поздравува одлуката на Собранието на Република Албанија за формирање специјална парламентарна комисија за административно-територијални реформи и бара од комисијата да го поддржи формирањето за формирање општини Голо Брдо и Гора.

Во областа Голо Брдо, претходно постоечките општини сега административни единици, Требиште и Острени се дел од општина Булќиза, додека Стеблевo е дел од општината Либражд. Во областа Гора, административните единици, Шиштавец и Запот се дел од општина Кукс. Областите Голо Брдо и Гора се населена со македонско национално малцинство и има посебни карактеристики. Со формирањето на општините Голо Брдо и Гора ќе се заштити етничкиот, јазичниот, културниот и верскиот идентитет на македонското национално малцинство на овие простори. Истовремено, ќе се зајакне економијата на жителите и ќе се овозможи развој на двете областите, стои во документот.

Исто така ФУЕН ја повикува Владата на Република Албанија да го почитува Законот за малцинства, донесен на 13 октомври 2017 година и да донесе пропис предвиден во овој закон, со оглед на тоа што поминаа пет години од донесувањето на Законот за националните малцинства а до сега не е ништо направено.

Го повикува владиниот комесар за заштита од дискриминација да работи на конкретно спроведување на сите прописи од Законот за малцинствата во Албанија а од Владата да го прогласи 21 мај – Светски ден на културната различност за дијалог и развој, за национален празник – Ден на националните малцинства во Република Албанија- изјави за Македонски весник “Илинден”, Никола Ѓурѓај, претседател на друштвото “Илинден”.

Додава дека, според одлуката донесена на Конгресот, ФУЕН Резолуцијата ќе ја достави до Владата на Република Албанија, шефот на државата, парламентот, комитетот за национални малцинства, комесарот за заштита од дискриминација, амбасади и меѓународните институции.

Македонско друштво “Илинден”-Тирана е рамноправен член на ФУЕН од средината на мај 2015 година и стана прво друштво на Македонци надвор од матичната држава во Европа, кое е рамноправен член, со право на глас. Тоа е редовен учесник на Конгресите на унијата.

Линк

https://fuen.org/assets/upload/editor/docs/doc_m8FnA9r5_Resolutions_2022_EN_Q.pdf

Честитка од Македонското друштво “Илинден”-Тирана по повод 23 октомври – Ден на македонската револуционерна борба

Македонското друштво “Илинден”-Тирана по повод празникот 23 октомври – Ден на македонската револуционерна борба, упати честитка до сите Македонци каде и да се, со искрени желби за мир, благосостојба и подобра иднина. Од името на сите Македонци кои живеат во Албанија, упатуваме честитки, по повод големиот празник, 23 октомври, Денот кога е формирана македонската револуционерна организација, која е олицетворение на македонскиот непокор. Овој голем национален празник е потсетник за првата семакедонска организација и нејзината најголема цел да го обедини македонскиот народ и да ја исполни вековната желба за слободна татковина. Да го почитуваме и славиме овој голем ден, се наведува во честитката. Честитајќи им го денот, на сите Македонци каде и да се на земјината топка, друштвото потсетува дека Денот на македонската револуционерна борба е „еден од трите светли датуми кои го одбележаа векот за обнова на македонската државност”. Нека е вечен и вековит Денот на македонската револуционерна борба, стои во честитката потпишана од претседателот на друштвото, Никола Ѓурѓај.

Претседателот на македонско друштво “Илинден”-Тирана, Никола Ѓурѓај му ја врачи Благодарницата ”Илинден” на Лорант Винце, претседател на Федералната унија на европските националности

Претседателот на македонско друштво “Илинден”-Тирана, Никола Ѓурѓај во рамките на ФУЕН Конгресот во Берлин му ја врачи Благодарницата ”Илинден” на Лорант Винце, претседател на Федералната унија на европските националности. “Огромна чест ми беше во името на Македонското друштво “Илинден”-Тирана и во името на Македонско национално малциство во Република Албанија лично да му ја предадам на г-дин Лорант Винце, претседател на Федералната унија на европските националности (ФУЕН) Благодарницата ”Илинден” доделено во 2020 година на Федералната унија на европските националности (ФУЕН) поради ковид пандемијата се доделуваше во рамките на ФУЕН Конгресот во Берлин ”, рече Ѓургај. Г-дин Лорант Винце, се заблагодари во името на Федералната унија на европските националности (ФУЕН), г-дин Никола Ѓургај изрази надеж дека таа соработка и релации ќе продолжат и во иднина, и дека секоја негова заложба за Македонско национално малциство во Република Албанија е добредојдена и високо ценета. Благодарницата ”Илинден” се доделува на личности кои дале посебен придонес за животот, историјата, културата и зачувувањето на автентичните традиции на Македонците во Република Албнија.

Претседателот на македонско друштво “Илинден”-Тирана, Никола Ѓурѓај му ја врачи почесната награда “Илинден” на Халит Хабип Оглу, претседател на Федерацијата на Турците од Западна Тракија во Европа и потпреседател на ФУЕН

Претседателот на македонското друштво “Илинден”-Тирана, Никола Ѓурѓај во рамките на ФУЕН Конгресот во Берлин на г-дин Халит Хабип Оглу, претседател на Федерацијата на Турците од Западна Тракија во Европа и потпреседател на Федералната унија на европските националности му ја врачи почесната награда “Илинден”. “Огромна чест ми беше во името на Македонското друштво “Илинден”-Тирана и во името на Македонско национално малциство во Република Албанија лично да му ја предадам почесната награда ”Илинден” на г-дин Халит Хабип Оглу, претседател на Федерацијата на Турците од Западна Тракија во Европа и потпреседател на Федералната унија на европските националности ”, рече Ѓургај. Г-дин Халит Хабип Оглу, претседател на Федерацијата на Турците од Западна Тракија во Европа со седиште во Витен, Германија и потпреседател на Федералната унија на европските националности ги поздрави сите заложби, посветеноста и ангажманот на македонското друштво “Илинден”-Тирана во насока на унапредување на позицијата и правата на Македонско национално малциство во Република Албанија, додека г. Ѓурѓај искажа благодарност за односот и заземањето на Претседателот Халит Хабип Оглу, за Македонците во Република Албанија за време на неговите три мандати како потпреседател на Федералната унија на европските националности, за што и со посебно задоволство ја врачи наградата. Никола Ѓургај изрази надеж дека таа соработка и релации ќе продолжат и во иднина, и дека секоја негова заложба за Македонско национално малциство во Република Албанија е добредојдена и високо ценета. Наградата “Илинден” е воведена по повод јубилејот 10 години постоење на друштвото. Се доделува на личности кои дале посебен придонес за животот, историјата, културата и зачувувањето на автентичните традиции на Македонците во Република Албнија. Годишен добитник на наградата, беше и г-дин Халит Хабип Оглу, претседател на Федерацијата на Турците од Западна Тракија во Европа со седиште во Витен, Германија, и потпреседател на Федералната унија на европските националности.