News

Македонско друштво “Илинден“-Тирана бара од албанската влада Комитетот за национални малцинства да прерасне во Агенција

Македонското друштво “Илинден“-Тирана, бара од албанската влада досегашното тело Комитет за национални малцинства, од консултативно тело на владата да прерасне во Агенција за национални малцинства со посериозни и обврзувачки ингеренции за афирмација на националните малцинства во Република Албанија.

Комитетот за националните малцинства е формиран во 2004 година од страна на албанската Влада како централна институција зависна од Владата, со задача да ја подобри заштитата на малцинствата во земјата. Членуваат претставници на сите признати малцинства во земјата, вклучително, од самото формирање имаме и македонски претставник, изјави Никола Ѓурѓај, претседател на друштвото.

Но, додава, како што е утврдено во многу извештаи на меѓународни институции кои се занимаваат со правата на малцинствата, оваа институција е подложна на политичко мешање, што, според него, резултира со негова целосна контрола од извршната власт и нејзина трансформација од тело за заштита на малцинствата, во тело штетно за дијалогот меѓу Владата и малцинствата.

Затоа, сметаме дека Комитетот за националните малцинства треба да биде независен и активен глас на малцинствата, со способност да учествува во дијалог со Владата за заштита и подобрување на правата на малцинствата во Албанија, а неговата работа да биде јавна и присутна на медиумите во државата, посочува тој.

До реализација на ова барање, друштвото од име на Македонците посакува Комитетот за национални малцинства да покаже поголема активност за малцинствата, и сесако за македонско национално малцинство во Република Албанија, а не да биде во сенка, додавајќи дека ова владино тело „треба да ги воздигне малцинствата и да им помага во борба за опстанок во Република Албанија“.

Тринаесет години постоење на македонскиот весник “Илинден“

Пред точно тринаесет години, на 1. март 2011 година како двоброј (март/април) беше испечатен првиот број од македонскиот весник “Илинден“ како гласило на македонското друштво “Илинден“-Тирана. Изминативе тринаесет години, весникот предизвика голем интерес кај македонската читателска публика во Република Албанија, во татковината Македонија како и меѓу македонската дијаспора во светот.

Според бројните дописи кои пристигнуваат на електронската адреса на редакцијата од македонски весник “Илинден“ како и комуникацијата преку профилите на весникот на социјалните мрежи со читателите, забележуваме дека во тринаесетгодишниот период весникот прерасна во сериозен медиум од чии вести и теми се напојуваат сѐ поголем и поголем број на корисници од македонското националнo малцинство во Република Албанија.

Македонскиот весник “Илинден” досега има испечатено 60 изданија, а почнувајќи од март 2017 година, покрај печатената верзија весникот може да се следи и преку своето интернет-издание: www.vesnik-ilinden.com

На тој начин нашиот весник стана достапен за целокупната јавност за сите Македонци во Република Албанија, регионот и цел свет. Истата година, од септември 2017 македонскиот весник “Илинден“е стандардизиран според меѓународните норми за печатени и електронски периодични списанија со ISSN 2522-6282 (online) и ISSN 2522-4514 (print) и дел од трите најголеми читачи на вести во Македонија: www.grid.mk , www.daily.mk и www.vesti.mk

Од август 2022 година Македонски весник “Илинден” е член на платформата Алијанса за етички медиуми (АЕМ) каде членуваат 29 печатени и аудиовизуелни медиуми во Албанија.

Мисијата на нашиот весник и понатаму останува да го поттикнува и одржува во континуитет македонскиот јазик и идентитет во Република Албанија. И понатаму остануваме со вербата дека нашите активности ќе бидат соодветно поддржани од државните институции на Република Албанија и на Република Македонија, како и од Македонците ширум светот.

Редакцијата на Македонски весник “Илинден” ја користи оваа прилика да им се заблагодари на сите свои соработници, кои несебично помогнаа во конципирање на тематската и визуелната содржина на весникот. Од тогаш до денес, весникот “Илинден“ дава голем придонес во евидентирањето и надминувањето на голем број прашања од интерес на Македонците во Република Албанија, и континуирано работи на заштита и афирмација на македонскиот етнички, јазичен и културен идентитет и националните традиции на Македонците во Република Албанија.

Воедно, Редакцијата се заблагодарува и на верната читателска публика, која со покажаниот интерес кон содржините што ги понуди весникот покажа дека тој навистина ја допре сржта на проблемите на Македонците во Република Албанија и го приближи македонскиот литературен јазик за нивна комуникација, изразување и творење.

Да нѝ се множат јубилеите и понатаму.

Со почит,

Никола Ѓурѓај

Уредник на македонскиот весник “Илинден“

Македонското друштво “Илинден“-Тирана достави барање за поставување спомен плоча во село Ербеле зa Горан Стефановски

Македонското друштво “Илинден“-Тирана бара од општина Дебар и Советот на град Дебар во село Ербеле, Административна единица Маќеларе, општина Дебар, да биде поставена спомен плоча за истакнатиот македонски драмски автор Горан Стефановски, по потекло од цело Ербеле, во чест на Македонско националното малцинство кои живеат во селото, во Административна единица Маќеларе.

Стефановски потекнува од селото Ербеле – неговиот дедо Стрезо и неговара баба Алтана живееле во ова село до преселбара во Скопје кофа имаат изградено една од првите куќи во Дебар Маало. Големо влијание врз творештвото на Стефановски имаше тикму потеклото од овој крај и семејната историја. Тој постојано се интересирал и барал историјата на корените на своето семејство и со семејството го посетувал селото Ербеле. Минатата година, за ова беше посветен и фељтон.

Комеморативната плоча за Стефановски во селото Ербеле, на три јазици, ќе биде контакт точка за мултикултурните врски меѓу Албанија и Македонија и поттикнување на понатамошни проекти за соработка во културната сфера и ќе помогне да се афирмира село Ербеле како пример за соживот и мултикултурализам.

Содржината на плочата ќе биде на албански, македонски и англиски јазик ќе биде следнава:

„Сите живи суштества се раѓаат со инстинкт за преживување. Пајаците, за да преживеат, ткаат мрежи. Луѓето, за да преживеат, ткаат приказни. За нас нема ништо поважно од овие приказни. Тие се сржта на нашиот живот, ’рбетот на нашиот идентитет.“

Горан Стефановски

Од селото Ербеле се семејните корени на истакнатиот македонски драмски автор, академик Горан Стефановски (1952-2018).

Честитка по повод Меѓународен ден на мајчиниот јазик од Македонското друштво “Илинден“-Тирана

Македонското друштво “Илинден“-Тирана по повод одбележувањето на Меѓународен ден на мајчиниот јазик 21 февруари, упатува искрена честитка до македонскато национално малцинство во Република Албанија, како и до сите Македонци ширум светот. Честитајќи ви го денешниот празник, сакаме да го истакнеме значењето на образованието на мајчиниот јазик, бидејќи тоа е најважниот сегмент во негувањето на основните обележја на еден народ. Знаењето и негувањето на мајчиниот македонски јазик за децата од македонскато национално малцинство во Република Албанија, значи и јакнење и зачувување на националниот и културен идентитет, со што нашите деца ќе бидат воспитани соодветно да ги негуваат своите културни и верски традици.

Телеграма од Македонско друштво “Илинден”-Тирана со сочуство до фамилијата на Фотe Никола

По смртта на еден од најголемите активисти и борци за правата на Македонците во Република Албанија, Фоте Никола, телеграма со сочувство до семејството испрати, Македонско друштво “Илинден”-Тирана.

Македонско друштво “Илинден”-Tirana со длабока тага го доби вест за смртта на Фото Никола истакнат македонски активист и борец за правата на Македонците во Република Албанија.

Дозволете ми, во името на Македонско друштво “Илинден”-Тирана и во свое лично име и во име на македонското национално малцинство во Република Албанија искрени сочувство до вас членовите на фамилијата.

Смрта на Фото Никола е голема загуба за вашето семејство, но и за македонското национално малцинство во Република Албанија.

Македонско друштво “Илинден”-Tирана изразува најискрено сочувство кон членовите на семејството.

Бог да го прости и на неговата душа нека и’ дари Царство небесно каде што почиваат душите на праведниците.

Mакедонско друштво “Илинден“-Тирана додели Награда “Илинден” и Благодарница “Илинден” по повод петнаесетгодишнината

Mакедонско друштво “Илинден“-Тирана ги додели годинешните награда “Илинден” и благодарница “Илинден” по повод петнаесетгодишнината од основањето и плодната работа на Mакедонско друштво “Илинден“-Тирана, неговите Управни органи и претседателот г-дин Никола Ѓурѓај, донесоа Одлука за доделување на Благодарници “Илинден” и Награда “Илинден”. Благодарниците и наградата се доделуваат на лица за нивните особени заслуги за ангажман и перманентните активноси во насока на зачувување и одржување на македонскиот идентитет на припадниците на македонското национално малцинство во Република Албанија. Така и оваа година беа предложени повеќе лица за добивање на благодарница “Илинден” и награда “Илинден”. Од предложените беа избрани лица, кои со својот ангажман придонеле за подобрување и дисперзија на сознанијата за животот, историјата, културата и зачувување на автентичната македонска традиција на македонското население во Албанија. Благодарницата и наградата “Илинден” ги доделува и врачува лично претседателот на Mакедонско друштво “Илинден“-Тирана.

Оваа година Награда “Илинден” му се доделува на:

„Нова Македонија“ – Првиот дневен весник на македонски јазик од далечната 1944 година, Скопје, Република Македонија

Оваа година Благодарница “Илинден” се доделува на:

Г-дин Јован Шкмби – Советник на Македонска алијанса за европска интеграција во Советот на Општина Поградец и претставник во Советот на Округот Корча.
Д-р Весна Мојсова-Чепишевска – Редовен професор на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“, поранешен директор на Меѓународниот семинар за македонски јазик, литература и култура при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Република Македонија.
М-р Иван Антоновски – Асистент на Филолошкиот факултет „Блаже Конески“ при Универзитетот „Св. Кирил и Методиј“ во Скопје, Република Македонија
Г-дин Живко Лазаров – Претседател на Македонски клуб “Илинден”-Лацен, Германија
Г-дин Дејан Костески – Претседател на Ракометен клуб “Енхалон“, Струга, Република Македонија
Г-дин Далибор Станковиќ – Новинар во „Нова Македонија“, Скопје, Република Македонија

Претседателот на Mакедонско друштво “Илинден“-Тирана г-дин Никола Ѓурѓај им ги честитаат наградата и благодарниците на добитниците за 2024 година со надеж дека истите ќе послужат како поттик за натамошен ангажнман на наградените во нивната досегашна определба да работат во интерес на вистината за животот и ангажманите на Македонците во Република Албанија.

Петнаесет години постоење на Македонското друштво “Илинден”-Тирана

На 6 февруари 2009 година беше формирано Македонското друштво “Илинден”-Тирана, а оваа година се навршуваат петнаесет години од неговото постоење и работа. Македонско друштво “Илинден”-Тирана е регистрирано во Основниот суд во Тирана, а со цел заштита и афирмација на македонскиот етнички, јазичен, културен, верски, историски и државен идентитет на Македонско национално малциство во Република Албанија.

Од особено значење за работата и информирањето за активностите на Македонското друштво “Илинден“-Тирана е објавувањето на Македонски весникот “Илинден” кој покрај печатеното има и електронско издание. Во него се објавуваат различни аспекти од животот на Македонците во Република Албанија.

Со оглед на фактот што интересот за работата на Македонско друштво ”Илинден”-Тирана постојано растеше, а македонските жители во Голо Брдо, Елбасан активно се вклучија во наеговата работа, беше предизвик за отворање на ограноци на Друштвото. Така, на 15. 10. 2012 година Македонско друштво ”Илинден”-Тирана отвори свој огранок во областа Голо Брдо. Неговата цел е заштита на интересите, културата и традицијата на македонското национално малцинство во oбласта Голо Брдо.

Растот на Македонското друштво “Илинден”-Тирана го бележиме и во 2021 година, кога беше назначен и координатор на Македонското друштво “Илинден”-Тирана за округот Елбасан.

Имајќи ја предвид потребата да се контактира со институциите во татковината, прес сѐ заради поддршка на значајни проекти за Македонците во Република Албанија, во 2020 година беше именуван генерален координатор на Македонското друштво “Илинден”-Тирана за татковината Македонија.

Долгогодишната присутност на Македонското друштво “Илинден”-Тирана во Федералната унија на европските националности и други меѓународни организаци ја покажа потребата од назначување на Меѓународен кординатор на Македонско друштво “Илинден“- Тирана што беше реализирано во 2023 година.

Македонското друштво “Илинден”-Тирана, за периодот од петнаесет години оствари безброј средби со многу државни институции во извршната и локална власт, а соработката ја проширивме со невладиниот сектор, во земјата и странство.

Македонско друштво “Илинден”-Тирана е член на Федералната унија на европските националности од 16. мај 2015 година и дел од Работната група на словенските малцинства при ФУЕН. Како активен партиципиент во ФЕУН, членови на Друштвото досега учестува во сите конгреси и поднесува резолуци, што придонесува Македонското друштво “Илинден”-Тирана рамноправен член и силен глас на Македонското национално малциство.

Во изминатите четринаесет години како претседател на Македонско друштво “Илинден”- Тирана, заедно со моите соработници, имавме можност да оствариме бројни работни и официјални посети, да се сретнеме и да соработуваме со владини институции, како во Република Албанија, така и во матичната држава Македонија, како и со меѓународни организации.

При сите реализирани средби со претставниците на државните институции во Република Албанија, во матичната држава Македонија и европските институции ја користевме секоја прилика да размениме мислења за важни прашања за унапредувањето на положбата и правата на македонското национално малцинство во Република Албанија. Иако не секогаш наоѓаме заедничко или задоволително решение за одреден проблем, сепак должна благодарност искажувам на сите државни институции во Албанија, Македонијаи низ светот.

Ја користам оваа прилика да упатам добронамерна критика до Владата на Република Албанија и до надлежните министерства и организации да посветат посебно внимание и позитивно да одговорат на нашето барање за настава на мајчинот македонски јазик за децата во областите Голо Брдо и Гора, и насекаде каде има значителен број Македонци.

Бараме Владата да изврши промена на штетната територијална организација на локалната самоуправа и да ги прифати општините во областите Голо Брдо и Гора каде живеат Македонци.

Исто време бараме од Владите на Албанија и Македонија целосна функционалност на граничниот премин Требиште – Џепиште во областа Голо Брдо, кој што е потребен за да може луѓето полесно да комуницираат од двете страни на границата.

Нашите ставови за Законот за националните малцинства во Република Албанија се исти како и пред донесувањето на овој Закон. Неколкупати укажавме, дека Законот треба да ги реши горливите проблеми на националните малцинства, но со новодонесениот Закон се постигна токму спротивен ефект. Донесе дополнителни проблеми, кои се негативни не само за Македонците, туку и за Република Албанија во целина.

Го повикувам Комитетот за национални малциства да покаже поголема активност за малциствата и за Македонско национално малциство во Република Албанија, а не да биде во сенка. Комитетот треба да ги воздигне малцинствата и да им помага во борба за опстанок во Република Албанија.

Исто време бараме од Владите на Албанија досегашното тело Комитетот за национални малцинства од консултативно тело на Владата да прерасне во Агенција за национални малцинства со посериозни и обврзувачки ингеренции за афирмација на националните малцинства во Република Албанија. Комитетот за националните малцинства е формиран во 2004 година од страна на албанската Влада како централна институција зависна од Владата, со задача да ја подобри заштитата на малцинствата во земјата. Како што е утврдено во многу извештаи на меѓународни институции кои се занимаваат со правата на малцинствата, оваа институција е подложна на политичко мешање, што резултира со нејзина целосна контрола од извршната власт и нејзина трансформација од тело за заштита на малцинствата, во тело штетно за дијалогот меѓу Владата и малцинствата. Затоа, сметаме дека Комитетот за националните малцинства треба да биде независен и активен глас на малцинствата, со способност да учествува во дијалог со Владата за заштита и подобрување на правата на малцинствата во Албанија, а неговата работа да биде јавна и присутна на медиумите во државата.

Македонско друштво “Илинден“-Тирана останува посветено на борбата за македонско национално малцинство во Република Албанија, за унапредување на положбата и правата на Македонците врз основниот принцип на меѓународното право на еднаква сувереност.

Посебно благодарност сакам да упатам до сите што помогнале на Македонско друштвото “Илинден“-Тирана во петнаесет години.

Во чест на 15-годишнината од постоењето на Македонското друштво “Илинден”-Тирана сакам да ги повикувам сите државни институции како и сите политички партии и невладиниот сектор во Албанија и Македонија да дадат поддршка на Македонците во Република Албанија, да дават поддршка во контунитет за решавање на проблемите што се сочуват, ќе посакаме повеќе текстови за објавување во весникот “Илинден“. Да му се множат годините на успешна работа на Македонското друштво “Илинден”-Тирана а за неговите постигнувања оставаме повеќе да каже историјата.

Македонците во Република Албанија и Албанците во Република Македонија се мостови на братство и пријателство меѓу двата народа и двете држави.

Да се вечни Македонците во Република Албанија!

Да живее албанското – македонско пријателство!

Со почит,

Никола Ѓурѓај

Претседател на Македонското друштво “Илинден“- Тирана

Се одбележуваат 152 години од раѓањето на Македонскиот револуционер Гоце Делчев

Македонскиот револуционер Гоце Делчев е роден на 4 февруари1872 во Кукуш, Егејска Македонија идеолог, организатор и водач на македонското револуционерно национално ослободително движење во крајот на XIX и почетокот на XX век. Бил рожба на својата епоха, кој го изразувал стремежот на македонскиот народ за ослободување од отоманското ропство. Загина во предвечерието на Илинденското востание на 4 мај 1903 година во селото Баница, Серско во борби со османлиската војска која го опколила селото. Посмртните останки на Гоце Делчев на 11 октомври 1946 година се пренесени во Скопје, Македонија во црквата Свети Спас каде и денес се наоѓаат.

Во Тирана промовиран Фото албум „Народни носии на македонското национално малцинство во Република Албанија“

Во организација на Македонското друштво “Илинден“-Тирана, на 14 јули 2023 година, со почеток во 18 часот во „Реја“ (пред Национална галерија) – Тирана, беше одржана промоција на Фото албумот „Народни носии на македонското национално малцинство во Република Албанија“. Промоцијата претставуваше можност да се дружат и да разменат мислења Македонците од Тирана и цела Албанија.

Од официјалните лица, поканети на промоцијата, со своето присуство ја збогатија г-дин Љуфтим Спахиу, советник во македонската Амбасада во Тирана, г-дин Александру Саву, советник во романската амбасада во Тирана, г-ѓа Еда Кошовари, директор на Дирекцијата за анализи и проекти при Комитетот на националните малцинства, г-ѓа Марјана Фелха, претставник на македонското национално малцинство во Комитетот на националните малцинства на Република Албанија, г-дин Маринко Чулафиќ, претставник на црногорското национално малцинство во Комитетот на националните малцинства, г-дин Елис Пука, претставник на Националниот центар за традиционални дејности, г-дин Незир Меча, потпретседател на Македонското друштво “Илинден“ – Тирана, г-ѓа Елса Џелили, координатор на Македонското друштво “Илинден“-Тирана за округот Елбасан, г-ѓа Лизбет Ѓурѓај, меѓународен координатор на Македонското друштво “Илинден“- Тирана.

Сакаме да подвлечеме дека Фото албумот „Народни носии на македонското национално малцинство во Република Албанија“ беше испечатен благодарение на финансиската помош на Комитетот за национални малцинства на Рпублика Албнија. Фото албумот „Народни носии на македонското национално малцинство во Република Албанија“ содржи фотографии односиите кои македонското население со векови ја практикувало во областите Голо Брдо, Мала Преспа, Гора, селата Крчишта и Ербеле, област Поле, Маќелара.

Во албумот се презентирани 12 фотографија и во состав на секоја од нив на македонски и албански јазик се објавува објаснување за носијата. Издавач на овој проект е Македонско друштво “Илинден“-Тирана, од каде објаснуваат дека Фото албум со ваква содржина се објавува за прв пат во Република Албанија. Како негов автор се јавува г-дин Никола Ѓурѓај, претседател на Македонско друштво “Илинден”-Тирана. Фото албумот е печатен во печатница Абази -Тирана со тираж 300 примероци, што без финансиската поддршка од Комитетот за национални малцинства на Република Албанија немаше да биде можно.

Поради тоа, искрено се заблагодаруваме за разбирањето и одлуката да биде поддржан овој наш проект. Сакаме да веруваме дека примерот на Комитетот за национални малцинства во Република Албанија ќе биде следен од други инситуци. За заинтересираните информираме дека Фото албумот „Народни носии на македонското национално малцинство во Република Албанија“, бесплатно ќе се дели низ Република Албанија, а за да се добие потребно е само да се контактира со одговорните лица во Македонското друштво “Илинден“-Тирана.

Македонски весник “Илинден” стана дел од нај големата платформа за вести vesti.mk

Македонски весник “Илинден” стана дел од нај големта платформата за вести vesti.mk. Vesti.mk е агрегатор на најнови вести од 150 македонски веб сајтови. Сега Македонски весникот “Илинден” ќе биде уште по блиску до читателите. На тој начин, Македонски весник “Илинден” стана прв весник на Македонци од Република Албанија и Балканот што е дел од прекрасната платформа за вести. Никола Ѓурѓај, главен и одговорен уредник му се заблагодарува на тимот на vesti.mk.

Првиот број на Македонски весникот „Илинден“ беше објавен на 8 февруари 2013 година, како двоброј за март и април и во изминатите години предизвика голем интерес кај читателската публика во Албанија и Македонија и кај сите Македонци во сосеството и диаспора.

Сега, можноста е многу поголема, се она што објавува весникот се активностите на Македонците во Република Албанија, да прочитаат и да се запознаат сите Македонци каде и да се. Весникот е на македонското друштво “Илинден“,-Тирана, чии основни заложби, се заштитата и афирмацијата на македонскиот етнички, јазичен, културен, верски, историски и континуитет и наследство на Македонците во Република Албанија.